Ελληνικά

Το ιώδιο στη διατροφή

By Donnerstag, der 25. Oktober 2018November 8th, 2019No Comments

Η λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα εξαρτάται από την επαρκή πρόσληψη ιωδίου. Η έλλειψη αυτού του στοιχείου οδηγεί σταδιακά σε υποθυρεοειδισμό, βρογχοκήλη και άλλες ασθένειες. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ιωδίου είναι περίπου 150-200 μg. Παρ’ όλα αυτά, ο αριθμός αυτός είναι σχετικός. Η πραγματική ανάγκη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η διατροφή γενικά, η καθημερινή δραστηριότητα και η λειτουργία του μεταβολισμού.

Η παροχή ιωδίου εξαρτάται εν μέρει από την ποσότητα του στο πόσιμο νερό. Η ποσότητα αυτή είναι διαφορετική από περιοχή σε περιοχή. Για την Ελλάδα και την Κρήτη δεν υπάρχει κάποια σχετική πληροφορία διαθέσιμη από το Υπουργείο Υγείας.

Πολλές χώρες χρησιμοποιούν κυρίως το εμπλουτισμένο αλάτι ως κύρια πηγή ιωδίου, με αποτέλεσμα αυτό το ενισχυμένο αλάτι να υπάρχει σε πολλά τρόφιμα, όπως το ψωμί και το γάλα. Όμως, στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σχετικοί κανονισμοί. Έτσι, η ποσότητα του ιωδίου στο ψωμί, το γάλα και το τυρί μπορεί να είναι χαμηλότερη απ’ όσο παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα, καθώς αυτές οι τιμές προέρχονται από διεθνείς πηγές.

Σε γενικές γραμμές, οι διαφορές στην ποσότητα του ιωδίου στα τρόφιμα, τα οποία προέρχονται και από την ίδια περιοχή, είναι τεράστιες. Η κύρια πηγή του ιωδίου περιέχεται στα προϊόντα της θάλασσας. Δυστυχώς, το θαλασσινό αλάτι, λόγω της έκθεσής του στο ηλιακό φως, δε φαίνεται να αποτελεί σημαντική πηγή ιωδίου, αλλά και σ’ αυτό οι αριθμοί διαφέρουν σημαντικά στη βιβλιογραφία.

Για να εξασφαλίσουμε μια καλή ποσότητα ιωδίου, γενικά, συνιστάται να τρώμε ψάρια μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Αυτό, όμως, από την οικολογική μεριά είναι προβληματικό, καθώς τα αποθέματα ψαριών στη θάλασσα είναι κοντά στην εξαφάνιση. Η καλύτερη, εναλλακτική λύση αντί για ψάρια είναι η κατανάλωση μυδιών, ή, ακόμα καλύτερα, φυκιών. Τα φύκια είναι η τροφή με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε ιώδιο. Ορισμένα είδη περιέχουν τόσο μεγάλη ποσότητα του στοιχείου, που σε περίπτωση θερμού όζου στον θυρεοειδή μπορεί να οδηγήσει σε υπερθυρεοειδική κρίση. Αυτό, συμβαίνει σπάνια και γενικά η κατανάλωση φυκιών μια στο τόσο είναι μια τέλεια πηγή ιωδίου. Το ιώδιο περιέχεται, επίσης, σε πολλά φρούτα και λαχανικά, αλλά μόνο σε μια
Γιώργος Ιβανόβας Το ιώδιο στη διατροφή

μικρή ποσότητα. Τα φρούτα τα οποία περιλαμβάνουν ιώδιο είναι φράουλα, κράνμπερι, σύκο, ανανάς, μήλο, καρύδα, γκρέιπφρουτ, ακτινίδιο, ρεβέντι, μάνγκο, χουρμάς, βερίκοκο κλπ. Από τα λαχανικά είναι τα «στρυχνοειδή» (πατάτες, τομάτες). Επιπλέον, τα όσπρια έχουν μέτρια περιεκτικότητα σε ιώδιο, με τα πράσινα φασόλια να έχουν την περισσότερη και τις φακές τη χαμηλότερη. Η ποσότητα ιωδίου διαφέρει ανάλογα με το έδαφος στο οποίο καλλιεργούνται τα φρούτα και τα λαχανικά. Θεωρητικά, τα παραθαλάσσια εδάφη έχουν περισσότερη ποσότητα. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν διαθέσιμες μετρήσεις ιωδίου στο έδαφος για να μπορέσει να επιβεβαιωθεί η παραπάνω πρόταση. Τα μανιτάρια, επίσης,συμβάλλουνστην καθημερινή συνιστώμενη πρόσληψη ιωδίου και αποτελούν βασικό κομμάτι της υγιεινής διατροφής.

Με λίγα λόγια, μια τυπική μεσογειακή διατροφή με όλες τις παραλλαγές της προσφέρει μια καλή ποσότητα ιωδίου. Η προσθήκη φυκιών στη διατροφή, μια στο τόσο δεν είναι μόνο μία υγιής πρακτική, αλλά, τα φύκια θα διαδραματίσουν, γενικότερα, έναν σημαντικό ρόλο στη μελλοντική διατροφή της ανθρωπότητας. Καλό είναι να επισημανθεί πως τα φύκια ανέκαθεν αποτελούσαν μέρος της κρητικής διατροφής. Ανήκουν στην κατηγορία των ξεχασμένων τροφών.

Δυστυχώς, δεν μπορούμε να μετρήσουμε το ιώδιο στο σώμα μας με μια απλή μέθοδο. Απλά θα πρέπει να μαντέψουμε.

Ο ακόλουθος κατάλογος δίνει μια εικόνα, σχετική, με το περιεχόμενο του ιωδίου σε ορισμένα τρόφιμα και ομάδες τροφίμων. Ωστόσο, το πραγματικό περιεχόμενο μπορεί να είναι μικρότερο από το ήμισυ ή περισσότερο από το διπλάσιο. Μόνο το περιεχόμενο των ψαριών και των φυκιών είναι μια πιο σταθερή τιμή. Η σπιρουλίνα, μια άλγη που χρησιμοποιείται ως θρεπτικός παράγοντας, καλλιεργείται κυρίως σε γλυκό νερό και ως εκ τούτου δεν περιέχει ιώδιο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΙΒΑΝΟΒΑΣ