Blog

«ΥouTube»: Μπαίνοντας στην «λαγουδότρυπα»

Σε γενικές γραμμές, οι γονείς δε γνωρίζουν επαρκώς τι σημαίνει το διαδίκτυο και πού βρίσκονται οι κίνδυνοι για τα παιδιά. Όμως, πρέπει να έχουν μια ιδέα για το τι κάνουν τα παιδιά στο διαδίκτυο. Οι γονείς και τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν, ότι οποιοδήποτε υλικό ανεβαίνει στο διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με μη προβλέψιμους τρόπους. Αυτό εξηγείται με την ακόλουθη ιστορία από τη Βραζιλία.[1]

Μία 10χρονη κόρη και μία φίλη της ανέβασαν στο διαδίκτυο ένα βίντεο να παίζουν στην πισίνα του σπιτιού. «Είναι ένα αθώο βίντεο, δεν είναι κάτι σπουδαίο», δήλωσε η μητέρα, οπότε γιατί να αρνηθεί να ανεβεί. Λίγες μέρες αργότερα, η κόρη της μοιράστηκε με τη μητέρα της τα ευχάριστα νέα: Το βίντεο της το είχαν παρακολουθήσει χιλιάδες. Δεν πέρασε μεγάλο χρονικό διάστημα και το είχαν δει μέχρι και 400.000 άνθρωποι. Μόνο τότε η μητέρα συνειδητοποίησε ότι υπήρχε πρόβλημα με τη παιδοφιλία.

Πώς μπορεί να συμβεί αυτό; Όταν η λειτουργία αυτόματης αναπαραγωγής είναι ενεργοποιημένη στο «ΥouTube», το πρόγραμμα προτείνει άλλα βίντεο. Αυτό το σύστημα έχει την τάση να προτείνει ολοένα και περισσότερα βίντεο που ενδιαφέρουν τους επισκέπτες προκειμένου να τους κρατήσει για να συνεχίσουν να παρακολουθούν. Οι Αμερικάνοι αυτό το ονομάζουν: κατεβαίνοντας τη «λαγουδότρυπα» («going down the rabbit hole»).

Μία τέτοια αναπαραγωγή θα μπορούσε να ξεκινήσει με ένα αισθησιακό βίντεο, παραδείγματος χάριν με κάποιες γυναίκες που συμπεριφέρονται «παιχνιδιάρικα». Αυτό φαίνεται να αρέσει σε αρκετούς. Στη συνέχεια όμως, το «ΥouTube» προτείνει άλλα βιντεάκια και ο θεατής μπαίνει στη «λαγουδότρυπα». Το σύστημα σταδιακά αρχίζει να αναπαράγει όλο και νεότερα κορίτσια που είναι εν μέρει (ημίγυμνα) ντυμένα, π.χ. με μαγιό. Ακριβώς με αυτόν τον τρόπο τα κορίτσια από τη Βραζιλία μπήκαν στη λίστα προτεινόμενων. Όσο περισσότερο παρακολουθείτε ένα βίντεο, τόσο πιο συχνά προτείνεται και μοιράζεται στο «ΥouTube». Κανείς δεν είναι ασφαλής σε αυτή τη διαδικασία.

Η λειτουργία αυτόματης αναπαραγωγής του «YouTube» μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στα παιδιά. Θα μπορούσαν να ξεκινήσουν με ένα αθώο βίντεο, αλλά στη συνέχεια θα μπορούσαν να μεταβούν σε ένα πιο συγκεκριμένο και βίαιο υλικό.

Στην ακόλουθη ομιλία (αγγλικά με ελληνικούς υπότιτλους) ο ομιλητής περιγράφει πώς μικρά παιδία  ξεκινώντας να παρακολουθήσουν ένα απλό και αθώο βίντεο, όπως για παράδειγμα κάποιον που ξετυλίγει ένα αυγό έκπληξη(kinder έκπληξη) και αυτό φαίνεται να αρέσει σε πολλούς. Σταδιακά όμως, το σύστημα καταλήγει να αναπαράγει βίντεο με σεξουαλικό, ενοχλητικό και βίαιο υλικό. Εφόσον, λοιπόν αυτά τα βιντεάκια τα παρακολουθούν μικρά παιδιά και τι περισσότερες φορές χωρίς επιτήρηση και χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να τα αλλάξουν ή να τα σταματήσουν, αναγκαίο καταλήγουν σε ένα ακατάλληλο και ανεπιθύμητο υλικό.

James Bridle: The nightmare videos of children’s YouTube — and what’s wrong with the internet today

https://www.ted.com/talks/james_bridle_the_nightmare_videos_of_childrens_youtube_and_what_s_wrong_with_the_internet_today

Το «Youtube» προσπαθεί να διορθώσει αυτό το πρόβλημα με μία εφαρμογή, η οποία επιτρέπει μόνο υλικό το οποίο είναι ασφαλές και κατάλληλο για τα παιδιά.

https://el.wikipedia.org/wiki/YouTube_Kids

Ωστόσο, και με αυτήν την εφαρμογή ο στόχος της εταιρίας είναι να κρατήσει το ενδιαφέρον των παιδιών υψηλό (στην καλύτερη περίπτωση) ή ακόμα και να εθίζει (στη χειρότερη περίπτωση) στα βίντεο. Ακριβώς, όπως η εταιρία McDonalds διαμορφώνει τη γεύση και τη συμπεριφορά μιας ολόκληρης γενιάς σε πολλές χώρες, έτσι και το «YouTube» διαμορφώνει την οπτική «γεύση» και τη συμπεριφορά μιας ολόκληρης γενιάς.

[1] Fisher M, Taub A:  On YouTube’s Digital Playground, a Gate Left Wide Open for Pedophiles, The New York Times 4.6.2019

https://www.nytimes.com/2019/06/03/world/americas/youtube-pedophiles.html